GX12 hay GX16: chọn đầu nối tròn theo số chân, dòng điện, kích thước và bảng đấu dây gợi ý

Ngày đăng: 23/10/2026

Mục lục [Ẩn]

1. GX12 là gì
2. So sánh GX12 và GX16
3. Chọn nhanh GX12 hay GX16
4. Bảng đấu dây gợi ý
5. Quy ước nên giữ trong một dự án
6. Lỗi thường gặp
7. Xem thêm

So sánh đầu nối tròn GX12 và GX16: ren, lỗ khoan, số chân, dòng mỗi chân; cách chọn nhanh và bảng đấu dây gợi ý cho nguồn 12 V, cảm biến, động cơ bước, RS-485, load cell.

GX12 và GX16 là hai cỡ đầu nối tròn có khóa ren phổ biến nhất trong thiết bị tự làm, máy CNC, máy in 3D và hộp điều khiển. Hai loại giống nhau về cách dùng: một đế gắn hộp, một đầu cắm dây, cắm một chiều rồi vặn chặt. Khác nhau chủ yếu ở kích thước, số chân và dòng điện mỗi chân. Bài này so sánh hai loại, đưa ra cách chọn nhanh và một bảng đấu dây gợi ý cho các thiết bị hay gặp: nguồn 12 V, cảm biến 3 dây, động cơ bước, RS-485, load cell, encoder.

1. GX12 là gì

GX12 là đầu nối tròn ren M12 × 1, tức đường kính ren 12 mm. Nó nhỏ hơn GX16 (ren 16 mm) nhưng cấu tạo giống hệt: đế gắn hộp có chân kim (đầu đực), đầu cắm dây có lỗ (đầu cái), đai ốc khóa ren và ốc kẹp cáp ở đuôi. PYWORLD đang bán GX12 từ 2 đến 6 chân, mỗi số chân có đầu đực và đầu cái riêng.

Đầu nối GX12 của PYWORLD: bộ đế gắn hộp và đầu cắm dây, đầu đực 4 chân và đầu cái 4 chân — Ảnh thực tế: bộ đầu nối GX12, đầu đực 4 chân và đầu cái 4 chân.

Cấu tạo chi tiết, cách hàn dây không nhầm chân và cách lắp lên hộp được trình bày trong bài về đầu nối GX16 cùng loạt bài này; GX12 làm theo đúng các bước đó, chỉ khác cỡ lỗ khoan.

2. So sánh GX12 và GX16

So sánh kích thước đầu nối GX12 và GX16: mặt chân 4 chân, ren M12 và M16, lỗ khoan 12 mm và 16 mm, chiều dài đầu cắm — Kích thước GX12 và GX16 vẽ cùng tỉ lệ (hình minh họa).

Thông số	GX12	GX16
Ren	M12 × 1	M16 × 1
Lỗ khoan trên mặt hộp	12 mm	16 mm
Số chân shop đang bán	2 đến 6	2 đến 10
Dòng mỗi chân	Shop ghi tối đa 5 A; mẫu nhiều chân nên dùng thấp hơn	2–3 chân 7 A, 4–5 chân 5 A, 6–10 chân 4 A
Đầu cắm dây dài	khoảng 35 mm	khoảng 36 mm
Lỗ luồn cáp ở đuôi	khoảng 6,5 mm	khoảng 6,5 mm
Dễ hàn	Cốc hàn nhỏ, chân sát nhau	Cốc hàn lớn hơn, dễ hàn hơn
Hợp với	Cảm biến, tín hiệu, hộp nhỏ, nhiều đầu nối sát nhau	Nguồn, động cơ, cáp nhiều dây, dòng lớn

Hai loại không cắm lẫn được với nhau, và trong cùng một loại thì chỉ cắm được khi cùng số chân. Khi mua, đếm đủ cặp: mỗi mối nối cần một đầu đực và một đầu cái cùng cỡ, cùng số chân.

Về dòng điện: GX12 có chân và cốc hàn nhỏ hơn GX16. Mẫu GX12 5–6 chân nên giữ dòng mỗi chân ở mức khoảng 2–3 A để đầu nối không nóng. Thiết bị cần dòng lớn hơn thì chuyển sang GX16 ít chân.

3. Chọn nhanh GX12 hay GX16

Sơ đồ chọn nhanh đầu nối GX12 hay GX16 theo dòng mỗi chân, số dây, kích thước mặt hộp và loại tín hiệu — Bốn câu hỏi để chọn GX12 hay GX16 (hình minh họa).

Dòng mỗi chân trên 3 A hoặc dây từ 0,75 mm² trở lên: chọn GX16 2–4 chân. Cốc hàn Φ2,5 mm của GX16 mới vừa dây to.
Cần 7 dây trở lên trong một đầu nối: chọn GX16 7–10 chân, vì GX12 shop bán tối đa 6 chân.
Mặt hộp nhỏ, cần đặt nhiều đầu nối cạnh nhau: GX12 tiết kiệm chỗ hơn.
Chỉ có tín hiệu nhỏ (cảm biến, công tắc, RS-485) với dòng dưới 2 A: GX12 là đủ.

Nếu vẫn phân vân, chọn GX16: dễ hàn hơn, chịu dòng tốt hơn, chênh lệch kích thước không đáng kể trên phần lớn các hộp điều khiển.

4. Bảng đấu dây gợi ý

Không có chuẩn chung nào quy định chân số mấy là nguồn hay tín hiệu cho GX12, GX16. Điều quan trọng là tự đặt một quy ước và giữ nguyên quy ước đó cho mọi đầu nối trong cùng dự án, để không bao giờ cắm nhầm một cảm biến 24 V vào cổng 5 V. Bảng dưới là quy ước gợi ý.

Bảng đấu dây gợi ý cho đầu nối GX12 GX16: nguồn 12 V, cảm biến 3 dây, động cơ bước 4 dây, RS-485, load cell, encoder — Gán chân gợi ý cho sáu loại thiết bị hay gặp (hình minh họa).

Thiết bị	Đầu nối	Chân 1	Chân 2	Chân 3	Chân 4	Chân 5
Nguồn 12 V, 24 V một chiều	GX16 2 chân	+V	0 V
Cảm biến 3 dây NPN, PNP	3 chân	+V (nâu)	tín hiệu (đen)	0 V (xanh dương)
Động cơ bước 4 dây	GX16 4 chân	A+	A−	B+	B−
RS-485 kèm nguồn	4 chân	+V	GND	A (D+)	B (D−)
Load cell 4 dây	4 chân	E+ (đỏ)	E− (đen)	S+ (xanh lá)	S− (trắng)
Encoder A, B kèm nguồn	5 chân	+5 V	GND	A	B	Z hoặc dự phòng

Vài lưu ý cho từng loại:

Cảm biến 3 dây: màu nâu, đen, xanh dương là quy ước màu phổ biến của cảm biến tiệm cận công nghiệp. Cảm biến của bạn khác màu thì đọc nhãn trên thân cảm biến.
Động cơ bước: màu dây mỗi hãng một kiểu. Dùng đồng hồ vạn năng đo điện trở: hai dây có điện trở vài ohm là một cuộn (A+, A−), hai dây còn lại là cuộn kia (B+, B−). Đặt hai dây của cùng một cuộn vào hai chân kề nhau (1–2, 3–4).
RS-485: A và B nên là một cặp dây xoắn trong cáp. Nếu cáp có lưới chống nhiễu, nối lưới vào GND ở một đầu.
Load cell: màu dây đỏ, đen, xanh lá, trắng là quy ước của đa số load cell, nhưng nên kiểm tra nhãn đi kèm. Tín hiệu load cell chỉ vài mV, dây càng ngắn càng tốt, không chung đầu nối với dây động cơ.
Encoder: chừa chân thứ năm cho kênh Z hoặc dây chống nhiễu; dùng GX16 6 chân nếu encoder có cả A, B, Z và cần thêm dự phòng.
I2C (màn hình, cảm biến I2C): không nên kéo dài qua đầu nối và cáp quá 1 m. Muốn đặt cảm biến xa, dùng RS-485 hoặc 4–20 mA.

5. Quy ước nên giữ trong một dự án

Chân 1 luôn là nguồn dương, chân 2 luôn là GND, cho mọi đầu nối có cấp nguồn.
Thiết bị khác điện áp (5 V, 12 V, 24 V) dùng đầu nối khác số chân, để không cắm lẫn được. Ví dụ cảm biến 24 V dùng 3 chân, cảm biến 5 V dùng 4 chân.
Phía cấp nguồn (hộp điều khiển) dùng đầu cái nếu bố trí được, để chân có điện không lộ ra khi rút.
Dán nhãn tên cổng cạnh mỗi đầu nối trên mặt hộp, và dán bảng chân vào nắp hộp.
Đo thông mạch và đo chạm giữa các chân kề nhau sau khi hàn, trước khi cắm vào thiết bị thật.

6. Lỗi thường gặp

Hiện tượng	Nguyên nhân hay gặp	Cách xử lý
Mua về không cắm vừa	Mua nhầm cỡ (GX12 với GX16) hoặc khác số chân	Đếm số chân, đo đường kính ren trước khi mua
Hai đầu đều có chân kim	Mua hai đầu đực	Mỗi mối nối cần một đầu đực, một đầu cái
Động cơ bước rung, không quay	Hai dây của một cuộn nằm ở hai cặp chân khác nhau	Đo điện trở tìm cặp cuộn, hàn lại theo cặp 1–2, 3–4
Cảm biến hỏng khi cắm	Cắm cảm biến 5 V vào cổng 24 V cùng loại đầu nối	Đổi sang quy ước khác số chân cho mỗi mức điện áp
Giá trị load cell nhảy	Đi chung đầu nối, chung cáp với dây động cơ	Tách riêng đầu nối, dùng cáp có lưới chống nhiễu
GX12 nóng khi chạy lâu	Dòng mỗi chân quá cao so với chân nhỏ	Chuyển sang GX16 2–4 chân